โรคเอ็นอักเสบ

โรคเอ็นอักเสบ  (Tendinitis)
 
         โรคเอ็นอักเสบ  (Tendinitis)  เป็นโรคที่พบได้บ่อย  ทำให้เกิดอาการเจ็บปวดบริเวณตำแหน่งของเส้นเอ็นที่เกิดการอักเสบขึ้นมักเป็นที่บริเวณหัวไหล่  ข้อศอก  ข้อเข่า  แต่ก็อาจเกิดขึ้นที่บริเวณข้อสะโพก  ข้อเท้า และข้อมือ ได้เช่นกัน
            โรคเอ็นอักเสบที่รู้จักกันดีมีชื่อเรียกเฉพาะ ได้แก่  tennis  elbow, golfer’s elbow, pitcher’s swimmer’s shoulder และ jumper’s knee
            โรคข้อศอกเทนนิส  โรคสุดฮิตของคนใช้ข้อมือและข้อศอกบ่อย ๆ การทำงานไม่ว่าจะเป็นงานหนักหรืองานเบา  มักมีการกระดกข้อมือและเหยียดศอกอยู่เสมอ เช่น การปัดกวาดบ้าน การทาสี การตีกลอง ตลอดจนการเล่นกีฬาต่าง ๆ
            นิ้วล็อก  หมายถึง  อาการที่งอข้อนิ้วมือ แล้วเหยียดขึ้นเองไม่ได้เหมือนถูกล็อก เป็นโรคที่พบได้บ่อยในคนทั่วไปที่ต้องใช้มือจับสิ่งของหรืออุปกรณ์ต่าง ๆ อย่างต่อเนื่องบ่อย ๆ โรคนี้ไม่มีอันตรายใด ๆ เพียงแต่ให้ความรู้สึกเจ็บปวด
สาเหตุของโรค
            อาการเอ็นอักเสบที่ข้อมือ (De quervain’s Tenoynovitis)  เกิดจากการอักเสบของเยื่อหุ้มเอ็นบริเวณข้อมือ 2 เส้น ทำให้เกิดการตีบหรือหดตัวของการเคลื่อนไหวของเส้นเอ็นภายในโดยส่วนใหญ่สาเหตุของอาการเกิดจากความเสื่อมสภาพจากอายุที่มากขึ้น  รวมถึงโรคข้ออักเสบเรื้อรัง
            สาเหตุที่สำคัญที่สุดที่ทำให้เกิดโรคเอ็นอักเสบคือภยันตรายต่อเส้นเอ็นการกระทบกระแทก หรือการใช้งานบ่อย ๆ ไม่ว่าจะเป็นจากการทำงาน  เล่นกีฬา หรืออุบัติเหตุ
            อาจพบว่าเกิดขึ้นในโรคข้ออักเสบทั่วร่างกาย เช่น ผู้ป่วยโรคข้ออักเสบรูมาตอยด์  นักว่ายน้ำ  นักเทนนิส  นักกอล์ฟ  มีโอกาสเกิดโรคเอ็นอักเสบบริเวณหัวไหล่  แขน  ข้อศอก  มากกว่าปกติ  ในขณะที่นักฟุตบอล  นักบาสเกตบอล  นักวิ่ง  จะเกิดโรคเอ็นอักเสบบริเวณขา  เข่า และเท้า  ผู้สูงอายุมีโอกาสเกิดโรคเอ็นอักเสบมากขึ้น
อาการของโรค
            ผู้ป่วยจะมีอาการเจ็บปวดบริเวณเส้นเอ็นที่เกิดการอักเสบ  ความรุนแรงแตกต่างกันไป  อาจปวดเพียงเล็กน้อย  หรือปวดมากจนทนไม่ได้ในรายที่อาการรุนแรงเส้นเอ็นที่อักเสบเกิดฉีกขาด  จะมีอาการที่รุนแรงมากที่สุด
            โรค  Tennis  elbow  จะปวดบริเวณข้อศอกเวลาขยับหมุนข้อศอก  หรือเวลากำสิ่งของในมือ
            โรค  Achilles  tendinitis  จะปวดบริเวณเอ็นร้อยหวาย
            โรค  Patellar  tendinitis  จะปวดบริเวณสะบ้า ในขณะที่  Rotator  cuff  tendinitis จะปวดบริเวณหัวไหล่
            ในเบื้องต้นหากเกิดที่มือ  จะมีอาการช้ำ  ระบม  บริเวณนิ้วโป้งด้านปลายแขนใกล้กับข้อมือ  ถ้าไม่ได้รับการรักษา  อาการเจ็บปวดจะเพิ่มขึ้นและขยายไปยังบริเวณปลายแขนช่วงข้อมือและน้ำโป้ง  หากมีอาการรุนแรงมาก  จะเกิดการบวมบริเวณปลอกหุ้มเอ็นใกล้ ๆ กับข้อมือ  และทำให้การหยิบจับด้วยนิ้วโป้งและมือจะมีอาการเจ็บปวดมากขึ้น
หากมีอาการเอ็นอักเสบที่ข้อมือจะได้รับการรักษาอย่างไร
     การอักเสบของเส้นเอ็น  (tendon) มักมีสาเหตุจากการได้รับบาดเจ็บหรือทำงานหนัก
            มีอาการเจ็บปวดตรงเส้นเอ็นที่อักเสบ  โดยเฉพาะอย่างยิ่งเวลาเคลือนไหวไปในทิศทางที่ทำให้เส้นเอ็นส่วนนั้นถูกยึดและดึงรั้ง  อาการมักจะเป็นอยู่นานเป็นสัปดาห์ ๆ หรือเป็นเดือน ๆ สิ่งที่ตรวจพบเมื่อใช้นิ้วมือกดแรง ๆ จะพบจุดที่กดเจ็บจุดเดียว  ซึ่งอยู่ใกล้บริเวณข้อ  บางคนอาจมีอาการบวมของเส้นเอ็นส่วนนั้นร่วมด้วย
            คุณควรหยุดพักการใช้งานบริเวณมือและนิ้วโป้งซ้ำ ๆ บ่อย ๆ และหลีกเลี่ยงการเคลื่อนไหวของมือ เช่น การหยิบของหนัก  การเขียน  หรือการบิดหมุนข้อมือ  ควรให้ข้อมืออยู่ในแนวระนาบเดียวกับแขน  ในเบื้องต้น  แพทย์อาจจะแนะนำให้เข้าเฝือกบริเวณแขนและน้ำโป้ง  เพื่อให้ข้อมือและกระดูกข้อต่อบริเวณใต้นิ้วโป้งอยู่กับที่  ลดการใช้งานของเส้นเอ็นรวมถึงรับประทานยาแก้อักเสบเพื่อลดอาการบวมของเยื่อหุ้มเอ็นและบรรเทาอาการเจ็บปวดได้
การวินิจฉัยโรค
            จากประวัติอาการ  ตำแหน่งที่เกิดการอักเสบ  และตรวจร่างกายระบบกระดูกและข้อโดยละเอียด  การตรวจภาพรังสีมักจะไม่ช่วยในการวินิจฉัยโรคแต่อย่างใด  แต่อาจช่วยในการวินิจฉัยแยกโรคที่เป็นสาเหตุทำให้เกิดอาการได้ในบางกรณี  หากสงสัยว่าเกิดจากโรคข้ออักเสบรูมาตอยด์ แพทย์อาจพิจารณาตรวจเลือดเพิ่มเติม
แนวทางการรักษาโรค
            หลักสำคัญคือ  ระงับอาการปวด และลดการอักเสบที่เกิดขึ้น  ผู้ป่วยต้องพักผ่อนให้เต็มที่  งดใช้งานข้อบริเวณที่เส้นเอ็นอักเสบ  ควรประคบด้วยความเย็นเป็นครั้งคราว  การใช้ยาแก้ปวดช่วยบรรเทาอาการได้ตามสมควร  การใช้ยาลดการอักเสบช่วยให้อาการดีขึ้น
            ในรายที่เป็นมาก  แพทย์อาจพิจารณาฉีดยา  Corticosteroid  เข้าไปรอบ ๆ บริเวณเส้นเอ็นที่เกิดการอักเสบ  ช่วยลดการอักเสบและบรรเทาอาการปวดได้มากแต่ทั้งนี้ไม่ควรฉีดบ่อย  จะทำให้เส้นเอ็นไม่แข็งแรงและอาจฉีกขาดได้
            กายภาพบำบัด  และการออกกำลังกาย  เพื่อเสริมกำลังของกล้ามเนื้อ  ช่วยให้กล้ามเนื้อและเส้นเอ็นแข็งแรงขึ้น
            การผ่าตัด  ในกรณีที่เส้นเอ็นเกิดการฉีกขาด  เทคนิคการซ่อมเส้นเอ็นทำได้หลายแบบ  รวมทั้งการผ่าตัดเพื่อเสริมความแข็งแรงของเส้นเอ็นอีกด้วย  ที่สำคัญคือ
1.          ควรหยุดพักการใช้ข้อที่ปวด  ใช้ถุงน้ำร้อนประคบ  ทานวดด้วยขี้ผึ้งน้ำมันระกำหรือยาหม่อง  ใช้ผ้าพันแผลชนิดยืดพันให้พอแน่น  กินยาแก้ปวด  และยาต้านอักเสบที่ไม่ใช่สเตอรอยด์  เช่นเดียวกับการดูแลผู้ป่วยข้อแพลง  เมื่อทุเลาปวดให้ค่อย ๆ เคลื่อนไหวบริหารข้อนั้นให้คืนสู่สภาพปกติ
2.         ถ้าอาการไม่ดีขึ้นใน 2 สัปดาห์  ควรแนะนำไปโรงพยาบาล  อาจต้องเอกซเรย์  (บางคนอาจพบมีหินปูน หรือแคลเซียมเกาะที่เส้นเอ็น)  ในรายที่เป็นมากอาจต้องฉีดสเตอรอยด์ตรงบริเวณที่ปวด  (การฉีดยาชนิดนี้อาจทำให้ปวดมาก  บางครั้งอาจต้องผสมยาชา)  ซึ่งเป็นวิธีรักษาที่ได้ผลดี  แต่ไม่ควรฉีดเกินปีละ  2-3  ครั้ง  อาจทำให้เส้นเอ็นเปื่อยฉีกขาดได้
หากคุณมีอาการที่สงสัยว่าจะเป็นเอ็นอักเสบที่ข้อมือ  ทางที่ดีควรมาพบแพทย์เพื่อทำการวินิจฉัยและดูแลรักษาด้วยวิธีที่ถูกต้อง  เพื่อจะได้ไม่ต้องทนทรมานกับอาการเจ็บปวดข้อมือที่คุณต้องพึ่งพาใช้งานไปอีกนาน